Udaletxeko Parke eta Lorategi zerbitzuaren arduradunaren bati txalupak apaingarri gisa lorategietan oso ondo geratzen direla esan omen zioten. Ideia gustatu zitzaion eta ekiteari eman zion.

Baina ez omen zioten ondo azaldu kokatzeko garaian txalupa eta lorategiaren arteko proportzioarena; hori edo nahastu egin zituen lorategi-loreontzi kontzeptuak.

Emaitza, argazkiarena: txalupa itzela loreontzi batean ala loreontzi nimiñoa txalupa batekin. Proportzio arazoak!

.

Itsasoak, ahal duen neurrian, botatzen diogun zabor guztia bueltatzen digu. Baina, batzutan, itzulitakoaren artean sorpresak topatzen ditugu; argazkietan ikus daitekeen bezala.

Jatorriz naturala zena, itsasoaren lana dela medio eraldatuta, kutsu artistiko batekin iritsi zaigu. Eta horrela pentsatu omen dute herriko surfer-ek, zeren mareak hondartzaraino ekarritako zuhaitzetako enbor eta sustrai batzuk berreskuratu baitituzte eta Zarauzko Malekoiko jardinera batean eskultura gisa ipini dituzte.

Egia esan, neri bi “eskultura” horiek Giger ilustratzailearen lana (Alien-en ikonografiaren sortzailea) gogorarazten didate; ziur berak eragozpenik gabe sinatuko lituzkeen!

Ea, egunen batean, holakoren bat (bainan txikia, noski!) neuk ere aurkitzen dudan etxera eramateko!

.

Pena da, baina gure inguruetako tokien izen asko galtzen ari dira, erabilera ezagatik, ezjakintasunagatik edota gure arbaso, nagusi eta adinekoek beraiekin eraman dituztelako. Horregatik, Zarauzko udalak izan duen ekimena eskertzekoa da: Zarautz eta Getaria lotzen dituen ibilbideko lurzoruan plaka batzuk bertako toponimikoen izenekin ipini ditu. Beraz, zarauztarrentzat galtzeko zorian zeuden izen batzuk errekuperatzearen gain, bisitatzen gaituzten turistek ere kostaldeko toponimiko euskaldunak jakiteko balioko dira.

Getariko udalak bere ibilbidearen zatian gauza bera egingo bazuen denok irabazten aterako ginateke, baina...

.

Zarauzko Udal Parke eta Lorategi Zerbitzua ez dabil oso fina bere eginkizunetan. Irudian ikus daiteke.

.

Itzuli egin dira. Euren bizilekuetan denboraldi luze bat pasa ondoren, berriro ere Zarauzko teilatuetara itzuli dira. Eta gero eta gehiago dira. Gutxi gora behera, bi mila inguru direla jotzen da. Sortzen dituzten  arazoen gain, teilatuetan habia egiten hastea da herritarren azken kezka, zeren horrela “bertako” bihurtuko bailirateke. Baina, oraingoz, tokiz aldatzen doaz mankomunitateko zabortegira janarien bila joan baino lehen.

Joan den astean kaioak gure eskola aurrean dauden enpresetako teilatuen gain egon dira. Pixkanaka, goiz osoan zehar, biltzen joan dira talde kopurutsua osatu arte, gero bat-batean, denak batera, kaio-saldo handi batean hegalaldia hasteko zabortegirantz.

Eskolan haurrak “euli baten hegaldiarekin” despistatu egiten direla esaten da, bada, pentsa kaio mordo horrekin zer gertatu den!... eta gainera ateratzen duten zaratarekin!

…

Geometria eta asmo onak elkarren artean ez daukatela ezer ikusterik esatea pellokeri hutsa izan daiteke. Baina agian ez da hainbesterako izango. Bistan dago nire herriko enpresa txiki bateko aparkalekuan: asmo onak bisitariak aparkatzen laguntzeko dagoen aparkaleku txiki horretan, eta Pitagoras-en geometria tematuta angelu eta kurben arteko proportzioak mantentzen. Emaitza, argazkiarena: lurrean margotutako toki bat non, ezta usainik ere, kotxe batek ezin aparka dezan. Agian Einsteinek eta bere tolesdura espazio-tenporalek zeozer egin litezke, baina markatutako tokian  aparkatzeko gorriak ikusi genituzke.

Irtenbidea: kotxea etxean laga eta aipatutako enpresara oinez joan, herrietan distanziarik ez daudela eta, gora hiri-ekologismoa!

Baina ongi pentsatuta, altzairuen lantegia denez... ea nor ausartzen den etxera itzultzen armairu batekin lepoan!

  …

Gure kaleetan dauden eskulturek eraso asko jasan behar dute. Bertako eguraldiaren eraginak (euriak, izotza, haizeak, eguzkia...), eta nabariago den kutsadurarena alde batera utzirik, batez ere izaki bizidunen ekintzak nozitu behar dituzte, batzuk oharkabeak (animalienak: hegaztien zirinak, txakurren pixak...) eta besteak nahita eginak –gizakienak- (pintaketak, errotulazioak, kartel itsatsiak, marradurak...). Gainera eskultura egiteko erabili den materiala “biguna” bada -egurra edota burdinaren kasuan-, denboraren poderioz, eskulturaren jatorrizko oroipen bat besterik ez edukitzea gerta daiteke.

Zerbait antzekoa gertatu da Zarautzen dagoen Jose Antonio Legorbururen “Izenburu gabe” eskulturarekin. Jatorriz, margotutako burdinezko bost tutuz osatuta zegoen, eta denborarekin herdoiltzen joan zen penagarri geratu arte. Zorionez, aurten udaletxekoek animatu dira eta eraberritu dute: tutu zaharrak kendu eta altzairu herdoiltezinezkoak ipini (gehiago iraun dezaten edo) eta dirmargotu dituzte Andu Lertxundiren testu berriak erabiliz.

Beraz, Legorbururen eskulturak lifting-ez bilakaera artistikoa izan duela esan daiteke.

.

.

.

   Herri askotan eta hiri guztietan iturri publikoak badaude. Baina ez tutu batetik kokotxatik uraz blai iturri edatekoak, ez, “apaintzekoak” baizik. Txorrotada luze eta lodi horietakoak; forma eta irudi desberdinak egiten dituztenekoak; gauez kolorez argitutakoak; oso ospetsuak La Cibeles edo Fontana di Trevi bezelakoak, edo zeharo ezezagunak etorbide edo kaleetan; oso handiak Aranjuez-eko bezalakoak edo nimiñoak Manneken Pis bezelakoak. Iturri publikoak hain zuzen.

Hemen, Zarautzen, ez daude. Behin, Udal-ekimenez, herriko erdialdeko parke batean bi jarri ziren. Gutxi iraundu zuten. Mantenimenduaren kostu handiarengatik edota jendeak ez zaintzeagatik hilabete gutxi barru iturriek bere urak galdu zituzten. Horrela, erdi abandonaturik, denboraldi batez egon ziren egun batean birmoldaturik agertu ziren arte: iturriak lorategi bihurtuta. Ura zegoen tokian lurra eta landareak. Berdegune berriak birmoldaketaren poderioz.

 .

Joan zen asteburuan Mugikortasun Astean barne, Zarautzen X. Txirrindulari Txikien Eguna ospatu zen.

Zirkuitu berezi bat prestatzen da, eta 14 urte arteko neska-mutilek txirrindulari martxa arautu batean parte hartzen dute. Kamisetak banatzen dira (aurten laranjak) eta amaitu ondoren txokolatada dago eta bi muntain-bike-ko zozketa egiten da.

Parte hartzeko baldintza bakarra (bizikletaz ibiltzearena kontatu gabe, noski!) kaskoa erabiltzea da, bai umeentzat, bai umeei laguntzen dieten helduentzat. Txirrindulari kaskoa, besterik ez! Hor dago gakoa/kaskoa!

Zarautzen bizikleta asko erabiltzen da. Adin guztietatko jendea ikusten da bizikletaz daukagun bidegorri sare zabala aprobetxetuz (eta non-nahi ere!), eta arraroa da bizpahiru bizikleta ez dituen etxea. Baina badirudi txirrindulari kaskoa gorbata bezelakoa dela: armairuan daukagu baina egun berezi bakar batzuetan erabiltzen da. Urtean zehar ez da ia-ia kaskoren usaina ere somatzen gure kaleetan.

Horregatik uste dut hemendik aurrera “Txirrindulari Txikien Eguna”-ri izena aldatu beharko zaiola, eta “Txirrindulari Kaskoen Eguna” jarri, zeren justu hori, zehatz mehatz, irautzen baitu bere erabilera: egun bat.

.

 .

.

.

Zarauzko Euskal Jaiari buruz beste blog batean idatzi nuen.

Aurten zerbait berezia egin dute: Euskal Jaiaren logoa sortzea (kanpotarrei zuzenduta ote!) erakusle gisa.

Egia esan, logoa aurkezteko kanpaina mediatikatik at ez dut herrian inon ikusi.

Baina logoa bada! Badugu. Modernoa eta diseinuzkoa!

.

.

.

.